Chủ nghĩa tiểu đa phương Chiến lược Indo-Pacific mới của EU

Thứ hai, từ góc nhìn của chiến lược trung gian (strategic hedging), EU có xu hướng phát triển chính sách “trung đạo” giữa các cường quốc đối trọng. Khác với Hoa Kỳ, EU không theo đuổi chiến lược răn đe hay đối đầu trực tiếp với Trung Quốc, mà ưa chuộng cách tiếp cận “hợp tác có điều kiện” và tập trung vào các giá trị phổ quát như pháp quyền quốc tế và phát triển bền vững (Medcalf, 2019; Reiterer, 2023). Cách tiếp cận này cho phép EU giữ vai trò điều hòa trong cấu trúc khu vực đang phân cực, đồng thời duy trì lợi ích kinh tế với cả hai khối.

Cuối cùng, việc triển khai chiến lược Indo-Pacific cũng phản ánh đặc điểm thể chế của EU như một chủ thể chính trị đa-liên chính phủ (multi-level governance), nơi các quốc gia thành viên như Pháp, Đức và Hà Lan đóng vai trò khởi xướng chính sách khu vực, sau đó được tích hợp vào chiến lược chung toàn khối (Kliem, 2021). Điều này cho thấy tư duy hình thành chính sách đối ngoại của EU chịu ảnh hưởng bởi sự đồng thuận liên chính phủ và tính “hợp thức hóa thể chế” thay vì phản ứng nhanh nhạy như các quốc gia đơn nhất. Theo Kliem (2021), bản thân chiến lược Indo-Pacific của EU nên được nhìn nhận như một “biểu tượng thể chế hóa” các chuyển dịch địa chính trị hơn là một kế hoạch chủ động định hình trật tự mới.

Có thể thấy, tuy có đề cập về vai trò dẫn dắt của các quốc gia thành viên trụ cột của EU, nhưng chưa đi vào mục tiêu và động lực của các chiến lược. Chính vì vậy, dưới lăng kính của chủ nghĩa quốc tế (internationalism), một dòng lý thuyết xuất hiện từ thế kỷ 19, có xu hướng giao thoa giữa hai lý thuyết cổ điển của lĩnh vực QHQT là chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa tự do, bài viết đặt chiến lược EU vào bối cảnh quốc tế và khu vực, cũng như tiếp cận ba yếu tố chính là: Rational cooperation, International communication và Law and international organizations để phân tích về mục tiêu và động lực của chiến lược Indo-Pacific của EU trong kỷ nguyên mới.

Tác giả: NNXT./.